YETİŞKİNLERDE DİKKAT EKSİKLİĞİ BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ

ANA SAYFA / BLOG / Yetişkinlerde Dikkat Eksikliği Belirtileri ve Tedavisi

Uzmanlık alanımız olan çocuklar için DEHB hakkında bilimsel makaleler paylaştık. Peki yetişkinlerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) görülmez mi?

Özellikle DEHB hastalığı olan bir çocuğun annesi/babasıysanız bu soruyu iyi düşünmeniz gerekir çünkü DEHB nedenlerinden biri de genetik faktörlerdir. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) çocuklarda daha sık görülmekle birlikte sadece çocuklara özel bir hastalık değildir. Yetişkinler (erişkinler) de DEHB hastası olabilir. Hatırlayalım:

yetişkinlerde dikkat eksikliği

Dikkat eksikliği: Dikkati bir iş üzerine toparlayamama, konsantre olamama veya dikkati sürdürememe durumudur.

Hiperaktivite: Aşırı hareketlilik, çabuk sıkılma ve düşünmeden karar alma gibi istenmeyen durumlara sebep olan rahatsızlıktır.

YETİŞKİNLERDE DİKKAT EKSİKLİĞİ BELİRTİLERİ NELERDİR?

Yetişkinlerde dikkat eksikliği belirtileri ile çocuklardaki dikkat eksikliği belirtileri aynı değildir. Çocuklar genellikle öğrenme güçlüğü çekerken yetişkinler işinde ve sosyal hayatında problemler yaşayabilir. Eğer kendinizle ilgili dikkat eksikliği şüpheniz varsa aşağıdaki listeyi kullanabilirsiniz. Aşağıdaki dikkat eksikliği belirtileri sizi ifade ediyor mu?

  • Karşınızdaki konuşurken uzun süre dinlemekte zorlanmak, detaylara inilmesinden hoşlanmamak
  • Karşınızdaki konuşurken bir anda hayal kurmaya başlamak, konuşmadan tamamen kopmak
  • İki işle aynı anda ilgilenemeyip iyi yaptığınız bir işe de normalinden fazla odaklanarak dış dünyaya tamamen kapanmak. Örnek: Bilgisayarda bir işlem yaparken ofise girip çıkanları görmemek, size seslenildiğinde duymamak gibi
  • Sabahları işe geç kalmak, işleri sürekli ertelemek, işleri bir türlü sıraya koyamamak
  • Cüzdanı ofiste veya arabada unutmak, cep telefonunu masada unutmak gibi sık kullanılan eşyaları kaybetmek veya yanınıza almayı unutmak.
  • Düşünmeden konuşup, fevri davranıp sonrasında pişman olmak
  • Bir anda parlama, öfke kontrolünde zorluk çekme.

Yukarıdaki durumlardan sadece 1’ini yaşıyor olmanız dahi dikkat eksikliği belirtisi olabilir. Birkaçı veya tamamını da aynı anda yaşıyor olabilirsiniz. Bu durumda derhal önlem almanız gerekmektedir. Birazdan yetişkinlerde dikkat eksikliği tedavisi konusuna da değineceğiz ama erişkinler için hiperaktif belirtileri başlığını da hızlıca incelemeliyiz. Okumaya devam edin.

Hiperaktif misiniz?

Aşağıdaki hiperaktif belirtileri size tanıdık geliyor mu? Kendinizde bu gibi davranışları gözlemliyor musunuz?

  • Aceleci olmak, sabırsız davranmak, sinirlenmek. Örnek: Kırmızı ışıkta beklerken aracı ufak ufak hareket ettirmek veya trafikte öndeki araçlara sinirlenmek.
  • Çevreden sık sık “çok tez canlısın” şeklinde tepki almak
  • Telaşlı olmak, gereksiz bir paniğe kapılmak
  • Bir iş veya aktiviteden çabuk sıkılmak
  • Heyecan aramak ve riskli işler yapmak
  • Çok konuşmak

Yukarıdaki durumlar yetişkin hiperaktif belirtileridir. Maddelerden biri veya birkaçı sizin için “evet” ise DEHB belirtileri gösteriyor; belki de DEHB tedavisi olmanız gerekiyordur. Bu ihtimalleri değerlendirip uzman psikiyatrist yardımı alabilirsiniz. Eğer şikayetleriniz yaşamınızı engelleyecek boyutta değilse çeşitli egzersiz ve besinler ile önlem alabilirsiniz.

Yetişkinlerde Dikkat Eksikliği Tedavisi

Egzersiz ve Besinler

İlaç kullanmak istemeyen, ilaç kullanacak boyutta şikayetleri olmayan ve kendi imkanlarıyla dikkat eksikliğini yenmek isteyen kişilerin en iyi tercihi kendi alışkanlıklarını düzenlemek olacaktır. Örneğin şeker kullanımını azaltmak ve havuç suyu içmek dikkat eksikliğine iyi gelir. Egzersiz olarak da spor faaliyetleriyle ilgilenmek ve beyin egzersizleri yapmak dikkat eksikliğine iyi gelir. Özellikle nokta atışı çözümlerden birisi beyin egzersizleri yapmaktır.

Bu konuya çözüm üretmek üzere TÜBİTAK desteği ile geliştirilmiş resmi Pedagojik ürün sertifikalı MentalUP Beyin Egzersizleri uygulamasını muhakkak inceleyin. Çocuklarda çok yönlü zihinsel gelişim aracı olan MentalUP, yetişkinlerin dikkat eksikliği problemlerine de çözüm olduğu için uzmanlar tarafından tavsiye edilip sıklıkla tercih edilmektedir. Oyun şeklinde tasarlanmış uygulamayı bilgisayarınızda ve cep telefonunuzda kullanabilirsiniz. Toplu taşıma araçlarında, bekleme anlarında veya dinlenme zamanlarınızda günlük 20-30 dk ayırmanız yeterli olacaktır. Faydasını göreceğinizden emin olabilirsiniz.

İlaçlı Tedavi

Uzman psikiyatristler tarafından tanı/teşhis koyulduktan sonra çeşitli antidepresanlar veya sentetik uyarıcılar reçete edilebilir.

Reçete edilen ilaçlar ilk etapta iyi sonuçlar vermeyebilir. Bu yüzden doktorunuz birkaç farklı ilaç ile deneme yanılma yöntemine gidebilir. Bu süreçte zarar görmezsiniz ancak ilk denemede iyi sonuçlar alamadığınız için hemen tedaviyi terk etmemelisiniz.

Terapi

Uzman psikologlar yardımıyla bilişsel-davranışçı terapi uygulanabilir. Dikkat eksikliği problemi olan hastada çeşitli farkındalıklar yaratılabilir ve çeşitli görev listeleri ile alışkanlıkları yönetilebilir.

Sosyal Destek

Hastanın dikkat eksikliği veya hiperaktivite bozukluğu yaşadığı, kendisine ona göre davranılması gerektiği hakkında en yakın çevresi (akrabaları, iş arkadaşları vs) bilgilendirilir. Bununla birlikte aynı hastalığı taşıyan diğer kişiler ile bir araya gelmesi sağlanabilir.

Örnek: bir forum sayfası veya organizasyon olabilir. Bu şekilde dikkat eksikliği olan bireyler kendilerince bulduğu yöntemleri tartışıp geliştirebilir; hiperaktif belirtileri olanlar da nasıl başa çıktığını tartışıp geliştirebilir.