Çocuklar İçin Güvenli İnternet Kullanımı

ANA SAYFA / BLOG / Çocuklar İçin Güvenli İnternet Kullanımı
Son Güncelleme Tarihi: 19 Nisan 2019

Teknoloji artık yaşamın bir parçası. Çocuklar da farklı bir dünyada yaşamıyorlar. Baktıkları her yerde internete bağlanabilen teknolojik ürünleri görüyorlar. Merak etmeleri ve kullanmak istemeleri oldukça normal. Öte yandan internetteki zararlı içerikler ve güvenli internet kullanımı hakkında ebeveynlerin endişeleri de oldukça normal!

Bu durumda ne yapmalı?

Bu yazıya ayıracağınız birkaç dakika, bu zorlukların üstesinden gelmeniz için size önemli ipuçları sağlayacaktır.

  • Yasaklar ve sınırlar konusunda çocuk gelişim uzmanları neler söylüyor?
  • Çocuklar, internetin zararlı içeriklerinden nasıl korunur?
  • Çocuk için güvenli internet ortamı nasıl sağlanır?
  • Güvenli çocuk siteleri hangileri?
  • Güvenilir oyun ve uygulamalar neler?
çocuklar için güvenli internet

Bu sorulara yanıt olması amacıyla kapsamlı bir içerik hazırladık. İnceleyelim:

Çözüm Teknolojiyi Yasaklamak mı?

Çocuk için internet, sınırları olmayan bir içerik sağlayıcısıdır! Bu tanımda “sınırların olmayışı” büyük bir tehlike sinyali ve biz ebeveynler durumu yönetmekte hayli zorlanabiliyoruz.

Sınırları birlikte çizin!

Unutmamak gerekir ki yasaklar, çocuklar için genellikle anlamsızdır. Bununla birlikte yasaklar, hem merak konusu hem de bir tür cazibe unsurudur. Dolayısıyla çocuk gelişim uzmanları da yasakların çözüm olmadığını her defasında hatırlatıyorlar.

Teknolojik ürünleri çocuklara yasaklamak yerine, çağın gerekliliklerini de göz önünde bulundurarak, kontrollü kullandırtmak gerektiğinin altını çiziyorlar.

Neticede, teknolojiyi faydalı kullanmak mümkündür ve çağımızın gereklilikleri göz önünde bulundurulduğunda bu bir ihtiyaçtır.

Nasıl mı?

Çocukları İnternetin Zararlı İçeriklerinden Koruma Yolları

Çocukları internetin zararlı içeriklerinden korumanın ilk adımı, ne tür içeriklere maruz kaldıklarını bilmekten geçiyor. Biz ebeveynler, bu konuda ne kadar bilinçli olursak riskli durumları önceden tahmin edip engellememiz o kadar kolay olur.

güvenli internet

Tıpkı uçaklarda yapılan uyarı gibi, oksijen maskesini önce kendimize sonra çocuğumuza takmalıyız. Bu nedenle, aşağıdaki açıklamaları dikkatle okumanızı tavsiye ediyoruz.

Bakalım çocuklarımız ne tür zararlı içeriklerle karşılaşıyorlar?

Çocukların en sevdiği içeriklerin başında oyunlar geliyor. Oyunlara web sitelerinde ve uygulama mağazalarında ulaşmak mümkün. Çocukları kendi haline bıraktığımızda, tüketmek istedikleri içeriği hiçbir filtreden geçirmeden kullanabiliyorlar.

Doğal olarak, ücretsiz servislere başvuruyorlar. Bu hatayı veliler de yapmıyor değil!

Ücretsiz içerik sağlayıcılarda risk şudur:

Ücretsiz servislerin (oyun, uygulama vs) gelir kaynağı genellikle reklamlardır. Çocuklar, masum bir araba yarışı oyunundan bir reklam tıklaması ile zombi oyunlarına geçebiliyorlar. Şiddet ve korku içeren reklam videolarıyla karşılaşabiliyorlar. Bahis sitelerine veya müstehcen sitelere tek tıkla geçiş yapabiliyorlar. Ucu açık bir durum.

zararlı içerik

Ücretsiz ve reklam içeren bir uygulamadan veya web sitesinden, çocuklar için zararlı olabilecek başka bir mecraya geçiş yapmak yalnızca bir “tık”a bakıyor!

Az önce, “yasaklamak çözüm değil.” demiştik. Şimdiyse önemli bir riskten bahsediyoruz! O halde çözüm önerimizi tam da şu an paylaşmakta fayda var.

Çocuğunuzun oyun oynama ihtiyacını, sağlıklı bir şekilde karşılamak için ona aşağıdaki özelliklere uygun oyunlar sunun:

İnternette Güvenilir Oyunlar

  • Reklam içermeyen
  • Şiddet ve korku öğeleri barındırmayan
  • Olumsuz davranışlara örnek teşkil etmeyen
  • Diğer oyuncularla online iletişim özelliği olmayan
  • Mümkünse lisanslı kullanılan
  • Kamusal alanda güven kazanmış
  • Bilinen (güvenilir) bir yayıncı tarafından sunulan

Bu ve benzeri özelliklere sahip oyunları, yaşına göre günlük belirli bir süre oynamasına müsaade edin.

Güvenilir ve Faydalı Oyunlara Örnek:

MentalUP Eğitici Zeka Oyunu

MentalUP’ın içerisinde onlarca farklı zeka oyunu var. Bu oyunların tamamı birer egzersiz aslında. Günlük egzersizleri tamamlamak ise yaklaşık 20-25 dakika sürüyor. MentalUP’ın ne web sitesinde ne de uygulamasında başka platformlara yönlendirici reklamlar yok!

Ruh Sağlığı Derneği tarafından incelenen ve çocuklara faydalı olduğu gözlemlenen MentalUP’a pedagojik ürün sertifikası verildi. MentalUP’ı büyük çaplı eğitim kurumları da eğitici içerik olarak kullanıyorlar.

Siz de çocuğunuzun mobil oyun oynama isteğini, MentalUP gibi faydalı bir içerikle karşılayabilirsiniz.

MentalUP’ı Denemek İçin Tıklayın!

Oyunlar için gerekli kriterlerden bahsettik ama çocuklarımızın tükettiği içerikler oyunlarla sınırlı değil. İncelemeye devam edelim:

Video İçeriklere Dikkat!

YouTube’da çocuklar için oldukça faydalı içerikler var. Bununla birlikte çocukların asla izlememesi gereken içerikler de var.

Birbirini kesip biçen çizgi film karakterlerinden tutun da MOMO ve Mavi Balina gibi zararlı içeriklere kadar, bin bir çeşit olumsuzlukla karşılaşmaları an meselesi.

Diyelim ki; çocuğunuzu Mavi Balina gibi tehlikeli oyunlardan korudunuz. Aynı şekilde, YouTube’da bu tür popüler konular üzerinden izlenme almak isteyen fırsatçılardan da koruyor musunuz?

Örneğin:

Çocuklar için internette zararlı olabilecek içerikleri araştırırken, genç bir YouTuber’ın videosunu inceledik. Videoda, korkunç MOMO kurgusunun yaşayan ve insanları tehdit eden gerçek bir karakter olduğu iddia ediliyordu. Biz bu içeriği şikayet ettik ama bunun gibi binlerce içerik var ve her gün bir yenisi eklenmeye devam ediyor.

çocuklar için zararlı videolar

Korkunç MOMO efsanesi gerçek değil ama tehlike gerçek! Detaylı bilgi için şu yazıyı inceleyin:

Korkunç MOMO Hakkında

MOMO’nun yaşayan bir karakter olduğuna dair iddia, biz yetişkinler için gayet mantık dışı olsa da çocuklar buna inanabiliyor. Akabinde karanlık korkusu, tek başına tuvalet ihtiyacını giderememe gibi korkunun baskın olduğu ruhsal problemler gelişebiliyor.

“Çocuğunuzun internette video izlemesini engelleyin!” demenin kolay olduğunu fakat bunu uygulamanın zor olduğunu biliyoruz. Aynı şekilde, yasaklamak istemeyenleri de düşünüyoruz.

Bu durumda alternatif çözümler önermekte fayda var:

Güvenilir Video Kanalları

Eğer kontrollü bir şekilde video izlemesine müsaade etmek istiyorsanız şunu yapabilirsiniz:

Örneğin, “YouTube” yerine “YouTube Kids”i deneyebilirsiniz. YouTube Kids’de yayınlanan içeriklerin, yayın öncesinde çocuklar için uygunluğu kontrol ediliyor. Yine de çocuğunuzun neleri izlediğini kontrol etmeyi unutmayın. Aynı zamanda, hayali karakterler konusunda onları bilgilendirmeyi, bu karakterlerin gerçek olmadığını anlatmayı unutmayın.

“Jellies” isimli çocuk videoları uygulamasını da inceleyebilirsiniz. Araştırmalarımıza göre bu uygulamada reklam yok ve çocuklar için yalnızca faydalı olabilecek içerikleri barındırıyor.

ÖNEMLİ HATIRLATMA: YouTube Kids ve Jellies uygulamaları, araştırmalarımıza göre, güvenilir kanallar gibi görünüyor olsa da her ebeveynin bu araştırmayı kendisinin yapması gerektiğini, sorumluluğun ebeveynde olduğunu hatırlatmak istiyoruz.

Özetle, çocuğunuza video izlemeyi yasaklamak yerine ona güvenilir video kanalları önerebilirsiniz. Tabii, yaşına uygun günlük kullanım süresini ihlal etmemesi gerektiğini de hatırlatarak…

Online İletişim İmkanı Olan Uygulamalara Dikkat!

Bazı online oyunlarda, diğer oyuncularla yazışma/konuşma imkanı var. Çocuğunuzun dışarıda tanımadığı biriyle konuşması ne kadar tehlikeliyse online ortamda konuşması da aynı oranda tehlikelidir.

Buradaki asıl tehlike, bir çocuğun başka bir çocukla iletişimde olması değil! Göz ardı edebileceğimiz gizli tehlike, karşı tarafta kötü niyetli bir yetişkinin olabileceği ihtimalidir.

Çocukların duyguları ve düşünceleri kolaylıkla manipüle edilebilir. Kötü niyetli bir yetişkin çocuğunuza çeşitli direktifler vererek onu yanlış yönlendirebilir.

Kişisel bilgilerinizin ele geçirilmesinden -çok daha kötüsü- çocuk istismarına kadar birçok tehlike, online yazışma imkanı olan uygulamalarda var!

güvenli çocuk

Sadece online yazışma özelliği olan oyunlar değil, sosyal medya hesapları da aynı tehlikeleri barındırmıyor mu?

Sosyal Ağlar İçin Yaş Sınırı

Yukarıda, online iletişim imkanı olan uygulamaların risklerinden bahsettik. Aynı riskler ve hatta daha fazlası sosyal ağlarda da mevcut.

Bu nedenle BTK’nın açıkladığı sosyal medya kullanmaya başlangıç yaşına dikkat etmek gerekir. BTK’ya göre çocuklar 13 yaşından önce sosyal medya profili oluşturmamalıdır.

Çocuklara Güvenli İnternet Ortamı Sunmak İçin Pratik Öneriler

  1. Çocuğunuzla daima iletişimde olun. Sürekli parmak sallayan otoriter bir ebeveyn olmazsanız ve çocuğu baskılamazsanız sizinle daha fazla paylaşımda olur. Çocuğunuz, şüphelendiği bir durum karşısında size danışabilecek rahatlıkta olursa siz de olası tehlikelerden önceden haberdar olmuş olursunuz.
  2. Çocuğunuza hayal ile gerçek arasındaki farkı anlatın. İnternet ortamında karşısına çıkabilecek korkunç/çirkin karakterlerden korkmaması gerektiğini, beğenmediği içeriği kapatması gerektiğini anlatın.
  3. Başkalarıyla sesli veya yazılı iletişime geçebileceği uygulamaların kendisi için uygun olmadığını anlatın. Normal hayatta, sokakta nasıl ki tanımadığı insanlarla konuşmaması gerektiğini biliyorsa internetin de farklı olmadığını anlatın. İnternet ortamında, bir şekilde kendisiyle iletişime geçmeyi başaran birisi olursa hiç yanıt vermeden durumu sizle paylaşması gerektiğini hatırlatın.
  4. Aile filtreleri ve güvenlik yazılımları kullanın. Tarayıcınızın hassas güvenlik ayarlarını yapılandırın. Korku, şiddet, müstehcen içerikleri filtreleyin. Bunu yaptıktan sonra da kontrolü elden bırakmayın. Çocuğunuzla sürekli iletişim halinde olun ve internette neler yaptığını merak edin. Size de öğretmesini istediğinizde bunu severek yapabilir. Çünkü çocuklar, yetişkinlere bir şeyler öğretmekten genellikle keyif alırlar.
  5. Çocuğunuzun istek ve ihtiyaçlarını görmemezlikten gelmeyin. Yasaklamak yerine günlük kullanım süresi belirleyin ve ona güvenilir içerikler sunun. İndirmek istediği her yeni oyunu birlikte değerlendirin. Video izlemek istediğinde hangi uygulamadan izleyeceğini belirleyin. Gerekli araştırmalarınızı yapıp güvenilir içerikler sunun.